|
Adhesive materials: Zelfklevende materialen 1. ZELFKLEVEND MATERIAAL IN VELLEN EN STROKEN. Deze zijn meestal verkrijgbaar op rollen van verschillende afmetingen en zijn vervaardigd uit diverse materialen. Scotch-tape of doorzichtige celluloetape, die in het dagelijks leven veel wordt gebruikt (bijvoorbeeld op kantoren), kan bij zeefdrukken voor diverse doeleinden worden ingezet (zoals bijvoorbeeld het maken van de randen van het zeefraam bij handmatige zeefdruk). De breedte varieert meestal van 12 mm (ongeveer een halve inch) tot 30 mm (ongeveer 1 1/4 inch), terwijl de lengte van dergelijke tape wel 60 meter (ongeveer 200 ft) kan bedragen. Deze tape is ook verkrijgbaar met kleeflaag aan beide zijden. Maskeringstape, daarentegen, is gemaakt van licht gekrept papier. Het wordt ook gebruikt bij zeefdrukken om bepaalde delen van het zeefraam te beschermen, hoewel het iets minder goed hecht dan plakband en bijzonder gevoelig is voor vochtigheid. Afplaktape wordt meestal gebruikt voor een snelle en tijdelijke voorbereiding van het zeefraam voordat het inkt aanbrengen plaatsvindt, maar het kan ook worden gebruikt om delen af te dekken, om de randen van het zeefraam te beschermen nadat het is opgespannen en aan het frame is bevestigd, en om kleine scheurtjes te repareren. Afplaktape is ook verkrijgbaar met twee klevende kanten. Wat de beschikbare afmetingen betreft, is het verkrijgbaar op rollen variërend van 12 mm breed (9 of 13 mm voor de variant met twee klevende kanten) tot 50 mm breed (ongeveer 2 inch). De maximale beschikbare lengte is ongeveer 60 meter. Zelfklevende plastic vellen (contactpapier) kunnen worden gebruikt om metalen platen te beschermen tijdens het etsen, hetzij door hele vellen op de achterkant van de plaat te plakken, hetzij door vormen uit te knippen en deze op de te etsen zijde te plakken. Stroken acetaat kunnen worden gebruikt om etsbakjes* te maken of te bevestigen. Tape die aan beide zijden klevend is, kan worden gebruikt om twee voorwerpen aan elkaar te bevestigen. In de technische gravure wordt dergelijke tape voornamelijk gebruikt om teksten samen te stellen die niet rechtlijnig zijn. De tekens worden opgeplakt en dienen als model voor pantografisch werk [* machine (graveermachine) Bij zeefdrukken en voor bepaalde andere toepassingen (bijvoorbeeld om een kleeflaag op een sticker aan te brengen) kan men een kleefvernis gebruiken, die soms eenvoudigweg ‘vernis’ wordt genoemd. Er bestaat speciaal behandeld papier dat een dergelijke vernis beschermt. 2. ZELFKLEVENDE LETTERS, TEKENS EN CIJFERS. Momenteel is er een vrij groot assortiment aan letters, cijfers, tekens, symbolen, rasterzeefjes en lijnen verkrijgbaar in de vorm van transfers. Hoewel ze voornamelijk worden gebruikt voor het tekenen, kunnen ze ook worden ingezet bij het maken van drukwerk. Bij zeefdrukken kunnen ze worden gebruikt om teksten of illustraties samen te stellen, aangezien deze zelfklevende transfers rechtstreeks op het zeefje kunnen worden geplakt. Er zijn twee verschillende manieren om te drukken. De eerste manier is om inkt aan te brengen op het zeefdrukraam waarop de transfers al zijn aangebracht. In dit geval houden de transfers de inkt tegen en zullen de tekens en symbolen na het drukken dezelfde kleur hebben als het papier dat voor het drukken is gebruikt. Deze methode is alleen geschikt voor inkt op waterbasis* en voor een beperkt aantal afdrukken, omdat de transfers niet alleen worden opgelost door inkt op olie- en cellulosebasis, maar ook na ongeveer zestig doorgangen van de rakel (honderd bij zorgvuldig gebruik) verslechteren. De tweede methode bestaat erin de transfers op het zeefraam te bevestigen en vervolgens een vrij dunne laag vulmiddel* aan te brengen. De transfer kan worden opgelost zodra de vulstof volledig is opgedroogd. Dit gebeurt door terpentijn aan beide zijden van het zeefdrukraam aan te brengen. Zorg ervoor dat de plaatsen waar de transfer aan het zeefdrukraam vastzit grondig worden bevochtigd, zodat deze in stukjes loskomt. De gebruikte vulstof moet uiteraard ongevoelig zijn voor de gebruikte terpentijn. Het is zelfs een goed idee om een vulstof op waterbasis te gebruiken, waardoor aceton kan worden gebruikt om de transfer op te lossen. Op deze manier ontstaan er lege ruimtes in de vorm van de verwijderde transfers, terwijl de rest van het zeefdrukraam gevuld blijft. Kortom, deze laatste methode is precies het tegenovergestelde van de eerste. Hieraan kan worden toegevoegd dat deze methode ook werkt met inkt op olie- en cellulosebasis, mits de gebruikte vulstof op waterbasis is. Het biedt bovendien het voordeel dat er een groot aantal afdrukken kan worden gemaakt zonder dat er problemen optreden. Het maakt vooral zwarte tekst op een witte achtergrond mogelijk, aangezien het scherm dat voor het drukken wordt gebruikt niet hoeft te worden omgekeerd ten opzichte van het bedrukte oppervlak, terwijl dit bij andere drukmethoden altijd wel het geval is. In feite kan elk soort teken worden gebruikt, behalve letters en cijfers; in dat geval moet een transparante compositie worden gemaakt en vervolgens fotografisch worden omgekeerd [* transfer]. Er moet echter op worden gewezen dat dit systeem alleen bij relatief grote tekens goede resultaten (goede scherpte) oplevert, aangezien de kleinere tekens zelden goed worden weergegeven. Aan de andere kant levert de hierboven genoemde fotografische procedure zelfs bij kleine letters goede resultaten op, waarbij de scherpte goed blijft. 3. KLEEFVERNIS. Bij zeefdrukken en voor bepaalde andere toepassingen (bijvoorbeeld om een kleeflaag op een sticker aan te brengen) kan men een kleefvernis gebruiken, die soms simpelweg ‘vernis’ wordt genoemd. Er bestaat speciaal behandeld papier dat een dergelijke vernis beschermt. | ||